Bandharan Top 100 MCQs Questions In Gujarati 01

 ભારતીય બંધારણના વિવિધ પાસાઓને આવરી લેતા 100 બહુવિકલ્પી પ્રશ્નો (MCQs) છે, જે સરળથી અઘરા (Easy to Hard) સ્તરે ગોઠવવામાં આવ્યા છે.

✅️ તમારી સરળતા માટે મેં આ પ્રશ્નોને 5 વિભાગોમાં વહેંચ્યા છે.

વિભાગ 1: બંધારણનો ઉદભવ, વિકાસ અને આમુખ (Easy Level)

1. ભારતીય બંધારણ સભાની રચના કઈ યોજના હેઠળ કરવામાં આવી હતી?

A) ક્રિપ્સ મિશન

B) કેબિનેટ મિશન પ્લાન

C) માઉન્ટબેટન યોજના

D) વેવેલ યોજના

જવાબ: B) કેબિનેટ મિશન પ્લાન (1946)

2. બંધારણ સભાના કામચલાઉ (અસ્થાયી) અધ્યક્ષ કોણ હતા?

A) ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદ

B) ડૉ. સચ્ચિદાનંદ સિન્હા

C) ડૉ. બી.આર. આંબેડકર

D) જવાહરલાલ નેહરુ

જવાબ: B) ડૉ. સચ્ચિદાનંદ સિન્હા

3. ભારતીય બંધારણની ‘ખરડા સમિતિ’ (Drafting Committee) ના અધ્યક્ષ કોણ હતા?

A) સરદાર પટેલ

B) ડૉ. બી.આર. આંબેડકર

C) બી.એન. રાવ

D) કનૈયાલાલ મુનશી

જવાબ: B) ડૉ. બી.આર. આંબેડકર

4. ભારતીય બંધારણ ક્યારે સ્વીકારવામાં આવ્યું?

A) 26 જાન્યુઆરી 1950

B) 15 ઓગસ્ટ 1947

C) 26 નવેમ્બર 1949

D) 2 ઓક્ટોબર 1949

જવાબ: C) 26 નવેમ્બર 1949

5. ભારતીય બંધારણના આમુખમાં કયા સુધારા દ્વારા ‘સમાજવાદી’, ‘બિનસાંપ્રદાયિક’ અને ‘અખંડિતતા’ શબ્દો ઉમેરવામાં આવ્યા?

A) 42મો સુધારો (1976)

B) 44મો સુધારો (1978)

C) 86મો સુધારો (2002)

D) 61મો સુધારો (1989)

જવાબ: A) 42મો સુધારો (1976)

6. બંધારણ સભાના બંધારણીય સલાહકાર કોણ હતા?

A) કે.એમ. મુનશી

B) બી.એન. રાવ (Sir B.N. Rau)

C) ટી.ટી. કૃષ્ણમાચારી

D) જે.બી. કૃપલાણી

જવાબ: B) બી.એન. રાવ

7. ભારતીય બંધારણ બનાવવામાં કેટલો સમય લાગ્યો હતો?

A) 2 વર્ષ, 11 મહિના, 18 દિવસ

B) 3 વર્ષ, 1 મહિનો, 10 દિવસ

C) 2 વર્ષ, 10 મહિના, 8 દિવસ

D) 4 વર્ષ

જવાબ: A) 2 વર્ષ, 11 મહિના, 18 દિવસ

8. આમુખને “બંધારણનો આત્મા” કોણે કહ્યો છે? (સામાન્ય સંદર્ભમાં/ઠાકુરદાસ ભાર્ગવ અનુસાર)

A) ડૉ. આંબેડકર

B) જવાહરલાલ નેહરુ

C) ઠાકુરદાસ ભાર્ગવ

D) મહાત્મા ગાંધી

જવાબ: C) ઠાકુરદાસ ભાર્ગવ (નોંધ: ડૉ. આંબેડકરે અનુચ્છેદ 32ને આત્મા કહ્યો છે).

9. ભારતે ‘સંસદીય શાસન પ્રણાલી’ કયા દેશના બંધારણમાંથી લીધી છે?

A) અમેરિકા

B) બ્રિટન

C) રશિયા

D) ફ્રાન્સ

જવાબ: B) બ્રિટન

10. વિશ્વનું સૌથી મોટું લેખિત બંધારણ કયા દેશનું છે?

A) અમેરિકા

B) ચીન

C) ભારત

D) જાપાન

જવાબ: C) ભારત

11. બંધારણના આમુખની ભાષા કયા દેશમાંથી પ્રેરિત છે?

A) અમેરિકા

B) ઓસ્ટ્રેલિયા

C) કેનેડા

D) આયર્લેન્ડ

જવાબ: B) ઓસ્ટ્રેલિયા

12. 26 જાન્યુઆરી 1950 ના રોજ ભારત શું બન્યું?

A) લોકશાહી

B) પ્રજાસત્તાક

C) સંસ્થાન

D) A અને B બંને

જવાબ: D) A અને B બંને (મુખ્યત્વે સાર્વભૌમ લોકશાહી પ્રજાસત્તાક)

13. બંધારણ સભાની પ્રથમ બેઠક ક્યારે મળી હતી?

A) 9 ડિસેમ્બર 1946

B) 11 ડિસેમ્બર 1946

C) 13 ડિસેમ્બર 1946

D) 15 ઓગસ્ટ 1947

જવાબ: A) 9 ડિસેમ્બર 1946

14. ઉદ્દેશ્ય પ્રસ્તાવ (Objective Resolution) કોણે રજૂ કર્યો હતો?

A) ડૉ. આંબેડકર

B) સરદાર પટેલ

C) જવાહરલાલ નેહરુ

D) રાજેન્દ્ર પ્રસાદ

જવાબ: C) જવાહરલાલ નેહરુ

15. રાષ્ટ્રધ્વજને બંધારણ સભાએ ક્યારે સ્વીકૃતિ આપી?

A) 22 જુલાઈ 1947

B) 24 જાન્યુઆરી 1950

C) 26 જાન્યુઆરી 1950

D) 15 ઓગસ્ટ 1947

જવાબ: A) 22 જુલાઈ 1947

વિભાગ 2: મૂળભૂત અધિકારો અને ફરજો (Easy to Medium Level)

16. મૂળભૂત અધિકારો બંધારણના કયા ભાગમાં દર્શાવવામાં આવ્યા છે?

A) ભાગ 2

B) ભાગ 3

C) ભાગ 4

D) ભાગ 5

જવાબ: B) ભાગ 3

17. હાલમાં ભારતીય નાગરિકોને કેટલા મૂળભૂત અધિકારો પ્રાપ્ત છે?

A) 5

B) 6

C) 7

D) 8

જવાબ: B) 6 (સંપત્તિનો અધિકાર રદ થયા બાદ)

18. અસ્પૃશ્યતા નાબૂદી કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 16

B) અનુચ્છેદ 17

C) અનુચ્છેદ 18

D) અનુચ્છેદ 23

જવાબ: B) અનુચ્છેદ 17

19. કયા સુધારા દ્વારા ‘સંપત્તિના અધિકાર’ને મૂળભૂત અધિકારોમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યો?

A) 42મો સુધારો

B) 44મો સુધારો

C) 52મો સુધારો

D) 61મો સુધારો

જવાબ: B) 44મો સુધારો (1978)

20. ડૉ. આંબેડકરે કયા અધિકારને “બંધારણનો આત્મા અને હૃદય” કહ્યો છે?

A) સમાનતાનો અધિકાર

B) ધાર્મિક સ્વાતંત્ર્યનો અધિકાર

C) બંધારણીય ઈલાજોનો અધિકાર (અનુચ્છેદ 32)

D) શોષણ વિરોધી અધિકાર

જવાબ: C) બંધારણીય ઈલાજોનો અધિકાર (અનુચ્છેદ 32)

21. અનુચ્છેદ 21 શેને લગતો છે?

A) વાણી સ્વાતંત્ર્ય

B) શિક્ષણનો અધિકાર

C) જીવન અને અંગત સ્વાતંત્ર્યનું રક્ષણ

D) ધરપકડ સામે રક્ષણ

જવાબ: C) જીવન અને અંગત સ્વાતંત્ર્યનું રક્ષણ

22. મૂળભૂત ફરજો કયા દેશના બંધારણમાંથી લેવામાં આવી છે?

A) અમેરિકા (USA)

B) રશિયા (USSR)

C) જાપાન

D) જર્મની

જવાબ: B) રશિયા (USSR)

23. મૂળભૂત ફરજો બંધારણમાં કઈ સમિતિની ભલામણથી ઉમેરવામાં આવી?

A) વર્મા સમિતિ

B) સ્વર્ણ સિંહ સમિતિ

C) શાહ કમિશન

D) સંથાનમ સમિતિ

જવાબ: B) સ્વર્ણ સિંહ સમિતિ

24. 6 થી 14 વર્ષના બાળકોને મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણનો અધિકાર (RTE) કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 21A

B) અનુચ્છેદ 45

C) અનુચ્છેદ 51A

D) અનુચ્છેદ 24

જવાબ: A) અનુચ્છેદ 21A

25. પ્રેસની સ્વતંત્રતા કયા અનુચ્છેદમાં સમાવિષ્ટ છે (ગર્ભિત રીતે)?

A) અનુચ્છેદ 19(1)(a)

B) અનુચ્છેદ 20

C) અનુચ્છેદ 21

D) અનુચ્છેદ 14

જવાબ: A) અનુચ્છેદ 19(1)(a)

26. હાઈકોર્ટ કયા અનુચ્છેદ હેઠળ રીટ (Writ) બહાર પાડી શકે છે?

A) અનુચ્છેદ 32

B) અનુચ્છેદ 226

C) અનુચ્છેદ 136

D) અનુચ્છેદ 143

જવાબ: B) અનુચ્છેદ 226 (સુપ્રીમ કોર્ટ માટે અનુચ્છેદ 32)

27. કયા મૂળભૂત અધિકારો કટોકટી દરમિયાન પણ રદ થતા નથી?

A) અનુચ્છેદ 19 અને 20

B) અનુચ્છેદ 20 અને 21

C) અનુચ્છેદ 14 અને 15

D) અનુચ્છેદ 21 અને 22

જવાબ: B) અનુચ્છેદ 20 અને 21

28. ‘વેઠપ્રથા’ અને ‘મનુષ્ય વ્યાપાર’ પર પ્રતિબંધ કયો અનુચ્છેદ મૂકે છે?

A) અનુચ્છેદ 23

B) અનુચ્છેદ 24

C) અનુચ્છેદ 25

D) અનુચ્છેદ 28

જવાબ: A) અનુચ્છેદ 23

29. લઘુમતીઓના હિતોનું રક્ષણ કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 28

B) અનુચ્છેદ 29

C) અનુચ્છેદ 30

D) અનુચ્છેદ 31

જવાબ: B) અનુચ્છેદ 29

30. હાલમાં કેટલી મૂળભૂત ફરજો છે?

A) 10

B) 11

C) 12

D) 9

જવાબ: B) 11

વિભાગ 3: રાજયનીતિના માર્ગદર્શક સિધ્ધાંતો (DPSP) અને રાષ્ટ્રપતિ (Medium Level)

31. રાજયનીતિના માર્ગદર્શક સિધ્ધાંતો કયા દેશમાંથી લેવામાં આવ્યા છે?

A) કેનેડા

B) આયર્લેન્ડ

C) અમેરિકા

D) બ્રિટન

જવાબ: B) આયર્લેન્ડ

32. બંધારણના કયા ભાગમાં માર્ગદર્શક સિધ્ધાંતો છે?

A) ભાગ 3

B) ભાગ 4

C) ભાગ 4A

D) ભાગ 5

જવાબ: B) ભાગ 4

33. ‘સમાન નાગરિક સંહિતા’ (Uniform Civil Code) કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 40

B) અનુચ્છેદ 44

C) અનુચ્છેદ 45

D) અનુચ્છેદ 50

જવાબ: B) અનુચ્છેદ 44

34. ગ્રામ પંચાયતોની રચના અંગેની જોગવાઈ કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 40

B) અનુચ્છેદ 41

C) અનુચ્છેદ 42

D) અનુચ્છેદ 43

જવાબ: A) અનુચ્છેદ 40

35. ન્યાયતંત્રને કારોબારીથી અલગ કરવાની વાત કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 48

B) અનુચ્છેદ 49

C) અનુચ્છેદ 50

D) અનુચ્છેદ 51

જવાબ: C) અનુચ્છેદ 50

36. આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ અને સલામતીની અભિવૃદ્ધિ કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 51

B) અનુચ્છેદ 50

C) અનુચ્છેદ 48A

D) અનુચ્છેદ 49

જવાબ: A) અનુચ્છેદ 51

37. DPSP (માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો) ન્યાયાલય દ્વારા અમલી બનાવી શકાય છે?

A) હા

B) ના (Non-justiciable)

C) અમુક અંશે

D) કટોકટીમાં

જવાબ: B) ના (તે ન્યાયિક રીતે પડકારી શકાતા નથી)

38. ગૌહત્યા પર પ્રતિબંધ કયા અનુચ્છેદના સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે?

A) અનુચ્છેદ 47

B) અનુચ્છેદ 48

C) અનુચ્છેદ 49

D) અનુચ્છેદ 43

જવાબ: B) અનુચ્છેદ 48

39. રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં કોણ ભાગ લે છે?

A) માત્ર લોકસભાના સભ્યો

B) માત્ર રાજ્યસભાના સભ્યો

C) સંસદના બંને ગૃહો અને વિધાનસભાઓના ચૂંટાયેલા સભ્યો

D) ભારતના તમામ નાગરિકો

જવાબ: C) સંસદના બંને ગૃહો અને વિધાનસભાઓના ચૂંટાયેલા સભ્યો

40. રાષ્ટ્રપતિ પર મહાભિયોગ (Impeachment) કયા અનુચ્છેદ મુજબ ચાલે છે?

A) અનુચ્છેદ 52

B) અનુચ્છેદ 60

C) અનુચ્છેદ 61

D) અનુચ્છેદ 72

જવાબ: C) અનુચ્છેદ 61

41. રાષ્ટ્રપતિ પાસે માફી આપવાની સત્તા (Pardoning Power) કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 72

B) અનુચ્છેદ 74

C) અનુચ્છેદ 76

D) અનુચ્છેદ 123

જવાબ: A) અનુચ્છેદ 72

42. ભારતના એટર્ની જનરલની નિમણૂક કોણ કરે છે?

A) વડાપ્રધાન

B) રાષ્ટ્રપતિ

C) મુખ્ય ન્યાયાધીશ

D) કાયદા મંત્રી

જવાબ: B) રાષ્ટ્રપતિ (અનુચ્છેદ 76 મુજબ)

43. સંસદના બે સત્રો વચ્ચે મહત્તમ કેટલો સમયગાળો હોઈ શકે?

A) 3 મહિના

B) 6 મહિના

C) 9 મહિના

D) 1 વર્ષ

જવાબ: B) 6 મહિના

44. રાજ્યસભાના સભ્ય બનવા માટે લઘુત્તમ ઉંમર કેટલી હોવી જોઈએ?

A) 21 વર્ષ

B) 25 વર્ષ

C) 30 વર્ષ

D) 35 વર્ષ

જવાબ: C) 30 વર્ષ (લોકસભા માટે 25 વર્ષ)

45. રાષ્ટ્રપતિ રાજ્યસભામાં કેટલા સભ્યોની નિમણૂક કરે છે?

A) 2

B) 10

C) 12

D) 15

જવાબ: C) 12

વિભાગ 4: બંધારણીય જોગવાઈઓ અને સુધારાઓ (Medium to Hard Level)

46. બંધારણીય સુધારાની પ્રક્રિયા કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 360

B) અનુચ્છેદ 368

C) અનુચ્છેદ 370

D) અનુચ્છેદ 356

જવાબ: B) અનુચ્છેદ 368

47. બંધારણીય સુધારાની પ્રક્રિયા કયા દેશમાંથી લેવામાં આવી છે?

A) દક્ષિણ આફ્રિકા

B) જર્મની

C) કેનેડા

D) અમેરિકા

જવાબ: A) દક્ષિણ આફ્રિકા

48. કયા સુધારાને ‘લઘુ બંધારણ’ (Mini Constitution) કહેવામાં આવે છે?

A) 1લો સુધારો

B) 42મો સુધારો (1976)

C) 44મો સુધારો

D) 73મો સુધારો

જવાબ: B) 42મો સુધારો

49. મતદાનની ઉંમર 21 વર્ષથી ઘટાડીને 18 વર્ષ કયા સુધારા દ્વારા કરવામાં આવી?

A) 42મો

B) 61મો (1989)

C) 73મો

D) 86મો

જવાબ: B) 61મો સુધારો

50. પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓને બંધારણીય દરજ્જો કયા સુધારાથી મળ્યો?

A) 71મો

B) 72મો

C) 73મો (1992)

D) 74મો

જવાબ: C) 73મો સુધારો

51. GST (Goods and Services Tax) કયા બંધારણીય સુધારા દ્વારા લાગુ થયો?

A) 100મો

B) 101મો

C) 102મો

D) 103મો

જવાબ: B) 101મો સુધારો

52. EWS (આર્થિક રીતે પછાત વર્ગ) માટે 10% અનામત કયા સુધારાથી આવી?

A) 101મો

B) 102મો

C) 103મો

D) 104મો

જવાબ: C) 103મો સુધારો

53. બંધારણની 10મી અનુસૂચિ (Schedule) શેના વિશે છે?

A) ભાષાઓ

B) પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો (Anti-defection Law)

C) પંચાયતી રાજ

D) રાજ્ય અને કેન્દ્ર વચ્ચે સત્તાની વહેંચણી

જવાબ: B) પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો

54. 52મો સુધારો (1985) કોની સાથે સંબંધિત છે?

A) પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો

B) શિક્ષણ

C) જમીન સુધારણા

D) ભાષા

જવાબ: A) પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો

55. બંધારણમાં કુલ કેટલી અનુસૂચિઓ (Schedules) છે?

A) 8

B) 10

C) 12

D) 14

જવાબ: C) 12 (મૂળ બંધારણમાં 8 હતી)

56. રાષ્ટ્રીય કટોકટી (National Emergency) કયા અનુચ્છેદ હેઠળ લાદવામાં આવે છે?

A) અનુચ્છેદ 352

B) અનુચ્છેદ 356

C) અનુચ્છેદ 360

D) અનુચ્છેદ 365

જવાબ: A) અનુચ્છેદ 352

57. રાજ્યોમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસન કયા અનુચ્છેદ હેઠળ લાગે છે?

A) અનુચ્છેદ 352

B) અનુચ્છેદ 356

C) અનુચ્છેદ 360

D) અનુચ્છેદ 368

જવાબ: B) અનુચ્છેદ 356

58. નાણાકીય કટોકટી (Financial Emergency) ની જોગવાઈ કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 352

B) અનુચ્છેદ 356

C) અનુચ્છેદ 360

D) અનુચ્છેદ 370

જવાબ: C) અનુચ્છેદ 360 (ભારતમાં હજુ સુધી લાગી નથી)

59. બંધારણની 8મી અનુસૂચિમાં હાલમાં કેટલી માન્ય ભાષાઓ છે?

A) 14

B) 18

C) 22

D) 24

જવાબ: C) 22

60. ‘નાણા પંચ’ (Finance Commission) ની રચના કયા અનુચ્છેદ મુજબ થાય છે?

A) અનુચ્છેદ 280

B) અનુચ્છેદ 300

C) અનુચ્છેદ 263

D) અનુચ્છેદ 110

જવાબ: A) અનુચ્છેદ 280

61. કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે સત્તાની વહેંચણી કઈ અનુસૂચિમાં છે?

A) 5મી

B) 6ઠ્ઠી

C) 7મી

D) 8મી

જવાબ: C) 7મી (સંઘ યાદી, રાજ્ય યાદી, સંયુક્ત યાદી)

62. સંયુક્ત યાદી (Concurrent List) નો વિચાર કયા દેશમાંથી લીધો છે?

A) ઓસ્ટ્રેલિયા

B) કેનેડા

C) અમેરિકા

D) આયર્લેન્ડ

જવાબ: A) ઓસ્ટ્રેલિયા

63. દિલ્હીને રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્ર (NCT) નો દરજ્જો કયા સુધારાથી મળ્યો?

A) 69મો સુધારો

B) 70મો સુધારો

C) 61મો સુધારો

D) 74મો સુધારો

જવાબ: A) 69મો સુધારો (1991)

64. લોકસભાના અધ્યક્ષ પોતાનું રાજીનામું કોને આપે છે?

A) રાષ્ટ્રપતિ

B) વડાપ્રધાન

C) લોકસભાના ઉપાધ્યક્ષ

D) મુખ્ય ન્યાયાધીશ

જવાબ: C) લોકસભાના ઉપાધ્યક્ષ

65. નાણા ખરડો (Money Bill) માત્ર ક્યાં રજૂ કરી શકાય?

A) રાજ્યસભામાં

B) લોકસભામાં

C) બંનેમાંથી કોઈપણ ગૃહમાં

D) રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ

જવાબ: B) લોકસભામાં

વિભાગ 5: બંધારણનું અંતર્નિહિત માળખું અને અઘરા પ્રશ્નો (Hard Level)

66. ‘બંધારણના મૂળભૂત માળખા’ (Basic Structure) નો સિદ્ધાંત કયા કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે આપ્યો?

A) ગોલકનાથ કેસ

B) કેશવાનંદ ભારતી વિ. કેરળ રાજ્ય (1973)

C) મિનર્વા મિલ્સ કેસ

D) મેનકા ગાંધી કેસ

જવાબ: B) કેશવાનંદ ભારતી વિ. કેરળ રાજ્ય (1973)

67. કયા કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે “આમુખ એ બંધારણનો અભિન્ન અંગ છે”?

A) બેરુબારી કેસ

B) કેશવાનંદ ભારતી કેસ

C) ગોલકનાથ કેસ

D) શંકરી પ્રસાદ કેસ

જવાબ: B) કેશવાનંદ ભારતી કેસ (બેરુબારી કેસમાં ના પાડી હતી)

68. ‘ન્યાયિક સમીક્ષા’ (Judicial Review) ની સત્તા કયા દેશમાંથી લેવાઈ છે અને કયા અનુચ્છેદમાં ગર્ભિત છે?

A) બ્રિટન – અનુચ્છેદ 32

B) અમેરિકા – અનુચ્છેદ 13

C) કેનેડા – અનુચ્છેદ 13

D) ફ્રાન્સ – અનુચ્છેદ 14

જવાબ: B) અમેરિકા – અનુચ્છેદ 13

69. મિનર્વા મિલ્સ કેસ (1980) મુખ્યત્વે કોની સાથે સંબંધિત હતો?

A) મૂળભૂત અધિકારો અને માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો વચ્ચેનું સંતુલન

B) રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી

C) સંપત્તિનો અધિકાર

D) અનામત

જવાબ: A) મૂળભૂત અધિકારો અને માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો વચ્ચેનું સંતુલન

70. ભારતીય સંઘીય વ્યવસ્થાને “અર્ધ-સંઘીય” (Quasi-federal) કોણે ગણાવી છે?

A) ગ્રેનવિલ ઓસ્ટિન

B) કે.સી. વ્હીયર (K.C. Wheare)

C) આઈવર જેનિંગ્સ

D) મોરિસ જોન્સ

જવાબ: B) કે.સી. વ્હીયર

71. ભારતના નિયંત્રક અને મહાલેખા પરીક્ષક (CAG) ને કોણ પદ પરથી દૂર કરી શકે છે?

A) રાષ્ટ્રપતિ પોતાની મરજીથી

B) સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જેવી પ્રક્રિયા દ્વારા

C) વડાપ્રધાન

D) માત્ર લોકસભા

જવાબ: B) સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ જેવી પ્રક્રિયા દ્વારા

72. રાજ્યપાલને હોદ્દા પરથી દૂર કરવાની પ્રક્રિયા બંધારણમાં ક્યાં દર્શાવેલી છે?

A) અનુચ્છેદ 156

B) અનુચ્છેદ 160

C) બંધારણમાં કોઈ પ્રક્રિયા દર્શાવેલ નથી (રાષ્ટ્રપતિની મરજી સુધી)

D) મહાભિયોગ દ્વારા

જવાબ: C) બંધારણમાં કોઈ પ્રક્રિયા દર્શાવેલ નથી (તેઓ રાષ્ટ્રપતિની પ્રસન્નતા હોય ત્યાં સુધી હોદ્દો ભોગવે છે)

73. ભારતીય બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ ‘આંતર-રાજ્ય પરિષદ’ (Inter-State Council) ની રચના થઈ શકે?

A) અનુચ્છેદ 262

B) અનુચ્છેદ 263

C) અનુચ્છેદ 280

D) અનુચ્છેદ 312

જવાબ: B) અનુચ્છેદ 263

74. પ્રથમ બંધારણીય સુધારો (1951) મુખ્યત્વે શા માટે કરવામાં આવ્યો હતો?

A) રાજ્યોના પુનર્ગઠન માટે

B) જમીન સુધારણા કાયદાઓને ન્યાયિક સમીક્ષાથી બચાવવા (9મી અનુસૂચિ ઉમેરવી)

C) પંચાયતી રાજ માટે

D) શિક્ષણ માટે

જવાબ: B) જમીન સુધારણા કાયદાઓને ન્યાયિક સમીક્ષાથી બચાવવા

75. કયા અનુચ્છેદમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ભારત એટલે કે ‘India’ રાજ્યોનો સંઘ (Union of States) રહેશે?

A) અનુચ્છેદ 1

B) અનુચ્છેદ 2

C) આમુખ

D) અનુચ્છેદ 3

જવાબ: A) અનુચ્છેદ 1

76. રાજ્ય પુનર્ગઠન પંચ (ફઝલ અલી કમિશન) ની રચના ક્યારે થઈ હતી?

A) 1948

B) 1950

C) 1953

D) 1956

જવાબ: C) 1953

77. ‘સહકારી મંડળીઓ’ (Co-operative Societies) ને કયા સુધારા દ્વારા બંધારણીય દરજ્જો મળ્યો?

A) 91મો

B) 97મો (2011)

C) 86મો

D) 99મો

જવાબ: B) 97મો સુધારો

78. જો રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ બંને ગેરહાજર હોય, તો રાષ્ટ્રપતિ તરીકે કોણ ફરજ બજાવે?

A) લોકસભા અધ્યક્ષ

B) ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI)

C) એટર્ની જનરલ

D) વડાપ્રધાન

જવાબ: B) ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ

79. બંધારણના કયા અનુચ્છેદ મુજબ કેન્દ્ર સરકાર રાજ્ય સરકારને વહીવટી સૂચનાઓ આપી શકે છે?

A) અનુચ્છેદ 256

B) અનુચ્છેદ 263

C) અનુચ્છેદ 356

D) અનુચ્છેદ 312

જવાબ: A) અનુચ્છેદ 256

80. અખિલ ભારતીય સેવાઓ (All India Services) (જેમ કે IAS, IPS) નું સર્જન કરવાની સત્તા કોની પાસે છે?

A) લોકસભા

B) રાજ્યસભા (અનુચ્છેદ 312 મુજબ)

C) રાષ્ટ્રપતિ

D) યુપીએસસી

જવાબ: B) રાજ્યસભા (અનુચ્છેદ 312 મુજબ વિશેષ સત્તા)

81. ‘કોરમ’ (ગણસંખ્યા) માટે સંસદના ગૃહમાં કેટલા સભ્યો હાજર હોવા જોઈએ?

A) 1/3 સભ્યો

B) 1/4 સભ્યો

C) 1/10 સભ્યો

D) 1/2 સભ્યો

જવાબ: C) 1/10 સભ્યો

82. કયા ખરડા પર સંસદની સંયુક્ત બેઠક (Joint Sitting) બોલાવી શકાતી નથી?

A) સામાન્ય ખરડો

B) નાણા ખરડો અને બંધારણીય સુધારા ખરડો

C) નાણા ખરડો માત્ર

D) ઉપરના તમામ

જવાબ: B) નાણા ખરડો અને બંધારણીય સુધારા ખરડો

83. અનુચ્છેદ 370 રદ કરવામાં આવ્યો ત્યારે જમ્મુ-કાશ્મીરનું વિભાજન કયા બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં થયું?

A) જમ્મુ અને કાશ્મીર

B) લદ્દાખ અને કાશ્મીર

C) જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ

D) જમ્મુ અને લદ્દાખ

જવાબ: C) જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ

84. જાહેર હિસાબ સમિતિ (Public Accounts Committee) ના અધ્યક્ષ કોણ હોય છે?

A) સત્તાધારી પક્ષના સભ્ય

B) વિરોધ પક્ષના નેતા/સભ્ય

C) લોકસભા અધ્યક્ષ

D) નાણામંત્રી

જવાબ: B) વિરોધ પક્ષના નેતા/સભ્ય (પરંપરા મુજબ)

85. ‘ઝીરો અવર’ (Zero Hour) સંસદીય પ્રણાલીમાં કયા દેશની દેન છે?

A) બ્રિટન

B) ભારત

C) અમેરિકા

D) ફ્રાન્સ

જવાબ: B) ભારત

86. ભારતના બંધારણમાં ‘શેષ સત્તાઓ’ (Residuary Powers) કોને આપવામાં આવી છે?

A) રાજ્યોને

B) કેન્દ્રને

C) બંનેને

D) સ્થાનિક સ્વરાજ્યને

જવાબ: B) કેન્દ્રને (અનુચ્છેદ 248)

87. કયા અનુચ્છેદ હેઠળ સુપ્રીમ કોર્ટ ‘કોર્ટ ઓફ રેકોર્ડ’ ગણાય છે?

A) અનુચ્છેદ 124

B) અનુચ્છેદ 129

C) અનુચ્છેદ 141

D) અનુચ્છેદ 137

જવાબ: B) અનુચ્છેદ 129

88. સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોની નિવૃત્તિ વય કેટલી છે?

A) 60 વર્ષ

B) 62 વર્ષ

C) 65 વર્ષ

D) 70 વર્ષ

જવાબ: C) 65 વર્ષ (હાઈકોર્ટ માટે 62 વર્ષ)

89. રાજ્યના એડવોકેટ જનરલની જોગવાઈ કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 76

B) અનુચ્છેદ 165

C) અનુચ્છેદ 148

D) અનુચ્છેદ 178

જવાબ: B) અનુચ્છેદ 165

90. ‘વહીવટી ટ્રિબ્યુનલ’ (Administrative Tribunals) ની જોગવાઈ કયા અનુચ્છેદમાં છે?

A) અનુચ્છેદ 323A

B) અનુચ્છેદ 315

C) અનુચ્છેદ 280

D) અનુચ્છેદ 243

જવાબ: A) અનુચ્છેદ 323A

91. પંચાયતી રાજમાં મહિલાઓ માટે ઓછામાં ઓછી કેટલી બેઠકો અનામત છે?

A) 1/2 (50%)

B) 1/3 (33%)

C) 1/4 (25%)

D) 1/10 (10%)

જવાબ: B) 1/3 (33%) (જોકે ગુજરાત સહિત ઘણા રાજ્યોમાં 50% છે, પણ બંધારણીય રીતે લઘુત્તમ 1/3)

92. ભારતીય બંધારણમાં ‘કેબિનેટ’ શબ્દનો પ્રયોગ માત્ર કયા અનુચ્છેદમાં થયો છે?

A) અનુચ્છેદ 74

B) અનુચ્છેદ 75

C) અનુચ્છેદ 352

D) અનુચ્છેદ 356

જવાબ: C) અનુચ્છેદ 352 (44મા સુધારા પછી ઉમેરાયો)

93. કયા વડાપ્રધાનના કાર્યકાળ દરમિયાન ‘પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો’ આવ્યો?

A) ઈન્દિરા ગાંધી

B) રાજીવ ગાંધી

C) વી.પી. સિંહ

D) અટલ બિહારી વાજપેયી

જવાબ: B) રાજીવ ગાંધી (1985)

94. કટોકટી દરમિયાન લોકસભાનો કાર્યકાળ એક વખતે કેટલા સમય માટે વધારી શકાય?

A) 6 મહિના

B) 1 વર્ષ

C) 2 વર્ષ

D) 3 વર્ષ

જવાબ: B) 1 વર્ષ

95. બંધારણના કયા ભાગમાં ‘ચૂંટણી પંચ’ વિશે જોગવાઈ છે?

A) ભાગ 14

B) ભાગ 15

C) ભાગ 16

D) ભાગ 18

જવાબ: B) ભાગ 15 (અનુચ્છેદ 324 થી 329)

96. ભારતમાં EVM (Electronic Voting Machine) નો પ્રથમ પ્રયોગ ક્યાં થયો હતો?

A) ગુજરાત

B) કેરળ

C) ગોવા

D) દિલ્હી

જવાબ: B) કેરળ (પારુર વિધાનસભા – 1982)

97. ‘વોટ ઓન એકાઉન્ટ’ (લેખાનુદાન) શું છે?

A) આખા વર્ષનું બજેટ

B) ચૂંટણી ખર્ચ

C) બજેટ પસાર થતા પહેલા સરકારના ખર્ચ માટે મંજૂરી

D) કેગનો રિપોર્ટ

જવાબ: C) બજેટ પસાર થતા પહેલા સરકારના ખર્ચ માટે મંજૂરી

98. સરકારિયા પંચ (Sarkaria Commission) કોની સાથે સંબંધિત છે?

A) ચૂંટણી સુધારા

B) કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધો

C) બેંકિંગ સુધારા

D) અનામત

જવાબ: B) કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધો

99. રાષ્ટ્રીય વિકાસ પરિષદ (NDC) ના અધ્યક્ષ કોણ હોય છે?

A) રાષ્ટ્રપતિ

B) વડાપ્રધાન

C) નાણામંત્રી

D) આયોજન પંચના ઉપાધ્યક્ષ

જવાબ: B) વડાપ્રધાન

100. લોકપાલ અને લોકાયુક્ત અધિનિયમ ક્યારે પસાર થયો?

A) 2011

B) 2013

C) 2014

D) 2019

જવાબ: B) 2013

📚 આ પ્રશ્નો GPSC, તલાટી, ક્લાર્ક અને પોલીસ ભરતી જેવી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે ખૂબ ઉપયોગી છે.